Lập hóa đơn ngoại tệ, hóa đơn xuất khẩu trên S-Invoice
Khách ở nước ngoài chuyển tiền theo hợp đồng không có nghĩa mọi dòng trên hóa đơn đều được ghi bằng ngoại tệ. Kế toán cần giải quyết hai việc riêng: giao dịch có được phép phát sinh bằng ngoại tệ hay không, và loại giao dịch đó phải lập hóa đơn vào lúc nào. Với hàng xuất khẩu, nên đặt tờ khai hải quan cạnh hợp đồng khi kiểm bản nháp trên S-Invoice. Với dịch vụ, cần xem lại hồ sơ thực hiện dịch vụ.

Chọn đồng tiền từ hồ sơ giao dịch
Phụ lục về nội dung hóa đơn của Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định đồng tiền và cách thể hiện tỷ giá. Trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ phù hợp quy định pháp luật về ngoại hối, các khoản tiền trên hóa đơn có thể được ghi bằng ngoại tệ. Đồng tiền trên màn hình chỉ là một lựa chọn kỹ thuật. Căn cứ để chọn nằm trong giao dịch của doanh nghiệp.
Đọc tên đồng tiền và đối chiếu với ký hiệu quốc tế. Hai hợp đồng cùng dùng chữ “đô la” trong mô tả nội bộ chưa chắc dùng cùng đồng tiền. Ghi mã tiền thống nhất từ hợp đồng sang bảng hàng và phần mềm kế toán. Khi xem bản nháp, kiểm từng dòng giá, khoản chiết khấu nếu có, tiền thuế và tổng thanh toán trong cùng cách thể hiện.
Kiểm tỷ giá trước khi ký
Theo phần quy định về đồng tiền trên hóa đơn, trường hợp ghi bằng ngoại tệ cần thể hiện tỷ giá với đồng Việt Nam theo tỷ giá quy định của pháp luật về quản lý thuế. Có quy định riêng khi được nộp thuế bằng ngoại tệ. Đừng lấy một tỷ giá trong sao kê thanh toán, tỷ giá dùng cho dự toán hay giá trị mặc định của một hóa đơn cũ để đưa thẳng vào chứng từ mới.
Trong hồ sơ làm việc, ghi rõ người xác định tỷ giá, căn cứ chọn, ngày áp dụng và chỗ lưu tài liệu. Nếu tỷ giá phòng kinh doanh dùng để tính giá chào khác số của kế toán, giải thích sự khác biệt trước lúc lập. Bản kiểm chỉ nên có một cột chính được dùng để nhập, tránh người lập lấy nhầm số bên cạnh.

Hàng xuất khẩu lấy ngày nào?
Khoản 1 Điều 9 Nghị định 254 quy định với xuất khẩu hàng hóa, bao gồm cả gia công xuất khẩu, người bán tự xác định thời điểm lập hóa đơn nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan. Cần biết ngày thông quan thực tế. Ngày mở tờ khai, ngày khách xác nhận đơn và ngày dự kiến tàu chạy không thể tự động thay vào chỗ này.
Ví dụ, bộ phận kho đã chuẩn bị đủ hàng nhưng tờ khai còn chờ xử lý. Kế toán nên lấy số tham chiếu để theo dõi, chưa gọi ngày xuất kho là ngày thông quan. Nếu một hợp đồng giao nhiều đợt, ghép mỗi lô với chứng từ tương ứng trước khi chốt thời điểm. Đối với dịch vụ cung cấp cho khách ở nước ngoài, xác định theo quy định thời điểm của dịch vụ đó. Không tìm một tờ khai xuất khẩu hàng hóa để gắn vào hồ sơ dịch vụ thuần túy.
Rà bản nháp và bản người mua nhận
Ở phần lập hóa đơn, đối chiếu đúng người bán, người mua, loại hóa đơn và đồng tiền. Nhập số liệu hàng bằng đơn vị và đồng tiền đã thống nhất. Đọc lại các trường trên bản xem trước, đặc biệt vị trí dấu phân cách số, số lẻ và cách làm tròn. Cộng lại theo nhóm hàng để giải thích được chênh lệch nếu tổng dòng và giá trị hợp đồng khác nhau.
Sau khi lập, giữ tham chiếu hóa đơn, bản điện tử, chứng từ thông quan khi có và căn cứ tỷ giá cùng hồ sơ. Nếu phần mềm kế toán nhận dữ liệu chuyển sang, so cả tiền nguyên tệ với số đã quy đổi. Một bảng chỉ hiện đồng Việt Nam có thể vẫn đúng cho mục đích ghi sổ, nhưng chưa đủ để xác nhận khách nhận đúng hóa đơn thể hiện ngoại tệ.
Câu hỏi thường gặp
Khách hàng nước ngoài có đương nhiên áp dụng một mức thuế suất không?
Cần xem hàng hóa, dịch vụ và hồ sơ cụ thể. Quốc tịch hoặc địa chỉ của khách chưa đủ để quyết định.
Có thể dùng tỷ giá của ngày khách trả tiền cho mọi hóa đơn không?
Cần xác định tỷ giá theo quy định áp dụng cho nghiệp vụ, lưu căn cứ của lần lập. Không có một tỷ giá mặc định cho mọi hợp đồng.
S-Invoice chưa hiện loại tiền cần dùng thì làm gì?
Giữ bản nháp, báo người quản trị kiểm danh mục và quyền cấu hình. Tránh chọn một loại tiền gần giống để phát hành trước.
Cập nhật ngày 20/11/2026. Nguồn đối chiếu: Chính phủ, Nghị định 254/2026/NĐ-CP, khoản 1 Điều 9 và Phụ lục về nội dung hóa đơn, mục 8 điểm c.
